Wat is een omgangsregeling?

Wanneer u minderjarige kinderen heeft bent u verplicht om bij een echtscheiding een ouderschapsplan te maken. In zo’n plan worden allerlei afspraken gemaakt over de kinderen. De omgangsregeling is een onderdeel van het ouderschapsplan. Na de scheiding hebben de meeste kinderen bij één ouder een vaste woon- en verblijfplaats. Zo’n ouder wordt ook wel de verzorgende ouder genoemd. Door middel van de omgangsregeling blijft de niet verzorgende ouder op regelmatige basis contact houden met zijn of haar kinderen.

Wie bepaalt?

Samen als ouders kunt u zelf afspraken maken over de omgangsregeling. Een omgangsregeling overeenkomen is vaak lastig. Het is namelijk moeilijk te zeggen wat nou de beste regeling is. Dat is afhankelijk van uw situatie. Wat in ieder geval belangrijk is, is dat gemaakte afspraken worden nagekomen. Vooral duidelijkheid en regelmaat is belangrijk voor een kind.

Als u het onderling niet eens kunt worden over de omgangsregeling is omgangsbemiddeling een optie. Met behulp van een mediator kunt u wellicht toch tot een akkoord komen. Mocht mediation ook niet lukken, dan neemt de rechter een beslissing over de omgangsregeling.

Voorbeeld omgangsregeling

De afspraken die worden gemaakt zijn afhankelijk van de situatie van beide ouders en de omgangsregeling wordt meestal op maat gemaakt. Veel ouders maken echter gebruik van de volgende regeling of een regeling die daar ongeveer op lijkt:

– Het kind verblijft eens per 14 dagen een weekend bij de niet verzorgende ouder
– Het kind verblijft tijdens de helft van de vakanties en tijdens de helft van de feestdagen bij de niet verzorgende ouder

Hier kan uiteraard van worden afgeweken. Bijvoorbeeld dat het kind ieder weekend bij de niet verzorgende ouder verblijft.

Co-ouderschap

Co-ouderschap is een vorm van omgangsregeling. Bij co-ouderschap zorgen zowel de moeder als de vader voor het kind. Het kind heeft in principe twee woon- en verblijfplaatsen. Het voordeel van co-ouderschap is dat het kind met allebei ouders een gelijkwaardige band blijft behouden.

Omgangsregeling grootouders

Wanneer kinderen bij de grootouders in huis hebben gewoond kunnen de grootouders ook een verzoek doen tot het vaststellen van een omgangsregeling. Dit geldt ook voor de biologische vader, stiefouders en pleegouders. Voorwaarde is wel dat hij of zij moet kunnen aantonen dat er een hechte persoonlijke band is met het kind.

Wijzigen omgangsregeling

U kunt de omgangsregeling later wijzigen als u van mening bent dat bepaalde omstandigheden van u of uw ex-partner zijn gewijzigd of als de rechter bij het vaststellen van de omgangsregeling niet volledige of onjuiste gegevens heeft gebruikt.

Wat is een verweerschrift bij een echtscheiding?

Een verweerschrift wordt ingediend als u het niet eens bent met het eenzijdige ingediende verzoekschrift tot echtscheiding of ontbinding van het huwelijk. U ontvangt het verzoekschrift tot echtscheiding of ontbinding van het huwelijk per post.

Wat staat er in een verweerschrift?

U kunt het oneens zijn met de bewering dat het huwelijk duurzaam is ontwricht. Dit verweer wordt overigens zelden gehonoreerd. Eventueel zal de eisende partij de ontwrichting moeten bewijzen. Ook wanneer u het oneens bent met één of meerdere nevenvoorzieningen kunt u een verweerschrift indienen. In een verweerschrift kunt u andere nevenvoorzieningen verzoeken.

Verder kunt u nog een voorwaarde stellen voordat u akkoord gaat met de echtscheiding. De voorwaarde is dan dat de echtscheiding nog niet wordt uitgesproken voordat er maatregelen zijn genomen voor het geval u komt te overlijden.

Over welke maatregelen gaat het dan? Stel dat door de echtscheiding bepaalde vooruitzichten op een nabestaandenpensioen of op een uitkering zouden verminderen of zelfs verloren gaan. Als het verweer door de rechter wordt geaccepteerd, moet u eerst een regeling treffen met uw (ex-)partner. Pas dan kan de echtscheiding worden uitgesproken. Voor het indienen van een verweerschrift heeft u altijd een advocaat nodig.

Termijn verweerschrift

Als u bezwaar wilt maken, dient u binnen zes weken na indiening van het verzoekschrift een verweerschrift in te dienen. Het termijn kan worden verlengd als:

– de verweerder vraagt om uitstel
– als beide partijen vragen om uitstel

Indien u of uw ex-partner in het buitenland woont of als de woonplaats van uw ex-partner onbekend is, is de termijn om een verweerschrift in te dienen drie maanden.

Rechtszitting

Als alle stukken bij de rechtsbank binnen zijn volgt een rechtszitting. U bent niet verplicht aanwezig te zijn tijdens de zitting. De rechter vraagt tijdens de zitting wel of u of uw ex-partner nog iets wilt zeggen dat van belang kan zijn voor de beslissing.

Geen verweerschrift en dus geen rechtszitting

Als u geen kinderen heeft van twaalf jaar of ouder en u dient geen verweerschrift in, dan zal er geen rechtszitting komen. Dit geldt eveneens als er een gezamenlijk verzoekschrift wordt ingediend en u geen kinderen van twaalf jaar of ouder heeft die hun mening moeten geven over het gezag.

In hoger beroep bij echtscheiding

Als de rechter een uitspraak heeft gedaan en u bent het eens met deze uitspraak, dan heeft u drie maanden de tijd om in beroep te gaan. Als u in beroep gaat vraagt u de rechtbank om nogmaals volledig opnieuw naar de zaak te kijken en de rechter geeft daarna een nieuwe beschikking.

Als u het niet eens bent met de nieuwe beschikking kunt u beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden. De Hoge Raad der Nederlanden kijkt dan alleen of het recht goed is toegepast en de zaak wordt niet opnieuw bekeken.

Wat is een ouderschapsplan?

Wanneer het om minderjarige kinderen gaat zijn twee ouders die gezag uitoefenen en hun relatie willen beëindigen verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Het ouderschapsplan moet bij het verzoekschrift worden toegevoegd. Ook wanneer het gaat om het beëindigen van een geregistreerd partnerschap, bij scheiding van tafel en bed of voor ouders die uit elkaar zijn met gezamenlijk ouderlijk gezag is een ouderschapsplan verplicht.

Inhoud ouderschapsplan

In het ouderschapsplan leggen ouders afspraken vast over onder andere de hoogte van de kinderalimentatie, de verdeling van de zorgtaken en hoe men elkaar zal gaan informeren over de kinderen. In het ouderschapsplan wordt bovendien vastgelegd bij wie van hen de kinderen zullen gaan wonen en hoe de omgangsregeling er uit komt te zien met de andere ouder.

In het ouderschapsplan moeten afspraken worden gemaakt over in ieder geval:
– Verdeling zorg- en opvoedingstaken
– Informatie-uitwisseling over belangrijke aangelegenheden
– Kinderalimentatie

Wanneer een ouderschapsplan?

Het ouderschapsplan geldt alleen voor minderjarige kinderen. Ook voor kinderen die bijna meerderjarig zijn. In dat geval kan het ouderschapsplan beperketer zijn. Een ouderschapsplan is niet nodig voor alle kinderen van het gezin. Het gaat wel om:

– Gezamenlijke kinderen van de ouders (1)
– Kinderen over wie de twee ouders gezamenlijke gezag uitoefenen (2)

(1) Bij het uit elkaar gaan zijn beide ouders juridisch ouder van het kind
(2) Bij een samengesteld gezin of in een relatie van twee vrouwen

Kinderen

Ook kinderen kunnen worden betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan. Dit is wel afhankelijk van de leeftijd en ontwikkeling van het kind. Wanneer het gaat om oude kinderen wordt het ouderschapsplan besproken met de betrokken kinderen. Dit wordt gedaan door de advocaat of door de ouders.

Hoe lang duurt een scheiding?

Er is geen vastgestelde termijn voor het afwikkelen van een echtscheiding. Het ligt aan u en uw partner hoe snel de echtscheidingsprocedure verloopt. De procedure duurt vaak korter als er worden gekozen voor een gezamenlijke advocaat of een gezamenlijke advocaat-scheidingsbemiddelaar. Een scheiding kan dan binnen circa drie maanden afgerond zijn.

Als beide partijen elk voor een eigen advocaat kiezen duurt de procedure over het algemeen veel langer. Een jaar tot twee jaar is geen uitzondering.

Waarom duurt de echtscheiding langer bij eigen advocaten?

In het geval beide partijen voor eigen advocaten kiezen duurt de procedure langer omdat men vaak lijnrecht tegenover elkaar staat. Het echtscheidingsproces kan daardoor een lang gevecht worden.

Wat is een verblijvingsbeding?

Als u gaat samenwonen en een huis koopt is het aan te raden om een samenlevingsovereenkomst te hebben. Wanneer u samen met uw partner een samenlevingscontract wilt opstellen kunt u in het contract een verblijvingsbeding opnemen.

Een verblijvingsbeding is een afspraak dat bij het overlijden van één van de partners bijvoorbeeld het huis en inboedel automatisch in het bezet komt van de overblijvende partner.

Voorlopige voorzieningen echtscheiding

Een scheidingsprocedure kan soms langer dan een half jaar duren. Er kunnen tussentijds allerlei conflicten ontstaan tussen beide partijen. Een echtgenoot kan tijdens de echtscheidingsprocedure de president van de rechtbank vragen om voorlopige voorzieningen als er tijdens de echtscheidingsprocedure conflicten zijn over bijvoorbeeld het gezag van de kinderen, gebruik van de echtelijke woning of over de alimentatie. De rechter neemt dan een beslissing wie er tijdens de echtscheiding voor de kinderen zorgt, wie de woning tijdelijk mag gebruiken en de kinder- en partneralimentatie.

Enkele weken na het indienen van het verzoek doet de president uitspraak over de gevraagde voorzieningen. De voorzieningen die worden getroffen, zijn geldig tot het moment waarop een definitieve regeling is getroffen.

Overige:
– Via uw advocaat kunt u een voorlopige voorziening aanvragen.
– Bij een uitspraak over een voorlopige voorziening kunt u niet in hoger beroep gaan.
– Er kunnen wijzigingen worden aangebracht als bepaalde omstandigheden zijn veranderd.

Dwangmiddelen bij omgangsregeling

Als u in overleg met uw ex-partner een omgangsregeling bent overeengekomen of als er een omgangsregeling is opgelegd door de rechter, dienen zowel u als uw ex-partner deze omgangsregeling na te leven. Voor alle partijen is het van belang dat de gemaakte afspraken worden nagekomen. Dit in het bijzonder voor de kinderen.

Mijn ex-partner komt de omgangsregeling niet na. Wat kan ik doen?

Als u of uw partner zich niet houdt aan de omgangsregeling zijn er dwangmiddelen mogelijk. Eerst kan de rechter omgangsbemiddeling opleggen. Via mediation probeert u samen met uw ex-partner nieuwe afspraken te maken. De rechter legt alleen omgangsbemiddeling op als hij denkt dat dit kans van slagen heeft.

De rechter kan een dwangsom opleggen als de verzorgende ouder niet meewerkt aan de omgangsregeling. De verzorgende ouder moet dan bij iedere overtreding van de omgangsregeling een dwangsom betalen.

Als u de niet verzorgende ouder bent kunt u wijziging van de verblijfplaats van uw kind verzoeken. Dit dwangmiddel wordt weinig toegepast, omdat dit een ingrijpende maatregel is voor het kind. Het kind wordt dan uit de vertrouwde omgeving gehaald. In gevallen waar dit dwangmiddel wel wordt toegepast kan de rechter van mening zijn dat de verzorgende ouder de zorgtaken verwaarloost of als de verzorgende ouder contact tussen het kind en de niet-verzorgende ouder tegenhoudt.

Andere dwangmiddelen:

▪ Toestemming inschakeling sterke arm van politie

▪ Opschorting betaling kinderalimentatie

▪ Vermindering van partneralimentatie

▪ Lijfsdwang

▪ Wijziging van het ouderlijk gezag